Plany roczne

Plany roczne

Ze względu na to, że produkcja roślinna ma charakter sezonowy i że w gospodarstwie uprawia się rośliny siane i zbierane w różnych okresach, w planowaniu bieżącym produkcji rolniczej duże znaczenie ma wybór daty, od której liczy się rok objęty planem. Bardzo niewygodne dla rolnictwa jest rozpoczynanie roku objętego planowaniem na wiosnę lub jesienią, a więc w środku okresu siewów wiosennych lub wykopków. W praktyce zatem planuje się produkcję rolniczą bądź na rok kalendarzowy, bądź na rok gospodarcza. Rok kalendarzowy ma tę wadę, że się kończy wtedy, gdy w gospodarstwie znajdują się jeszcze duże zapasy z bieżącej produkcji, które wymagają wyceny w bilansie zamknięcia. Rok gospodarczy z kolei kończy się wtedy, gdy większość roślin jest jeszcze w polu. Wycena wartości produkcji roślinnej w toku obarczona jest często dużymi błędami, co wpływa ujemnie na ścisłość obliczenia wyniku gospodarowania. Ponadto rok gospodarczy jest źle widziany przez organizatorów pracy, dlatego że zaczyna się i kończy w środku okresu wegetacyjnego. Ponieważ zmiany personelu kierowniczego następują zwykle na początku roku sprawozdawczego, utrudnia to organizowanie prac. Komplikuje też znacznie obliczanie nakładów pracy na poszczególne produkty, gdyż rok gospodarczy obejmuje połowę jednego i połowę następnego sezonu robót polowych, przy tym te same rośliny w każdym z tych sezonów uprawiane są na różnych polach. Przyjęcie za podstawowy okres w planowaniu roku kalendarzowego lub gospodarczego, niezależnie od trudności, jakie to powoduje, zmienia treść i rolę planu.

Komunizm w praktyce

Komunizm w praktyce

Szczególne warunki do przewrotu komunistycznego zaistniały w Rosji w wyniku rozkładu władzy carskiej w czasie I wojny światowej. Demokratyczny Rząd Tymczasowy, sformowany po rewolucji lutowej 1917 r., nie zdołał opanować sytuacji, a w chaosie powstałym w okresie dwuwładzy rządy przejęli bolszewicy. Już po przewrocie w listopadzie 1917 r. bolszewicy przegrali wybory do Konstytuanty, toteż w celu utrzymania się u władzy sięgnęli po metody dyktatorskie, rozpędzając Konstytuantę i tępiąc przeciwników w Radach Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. Rewolucyjnym przesłankom systemu nakazowo-rozdzielczego poświęcony będzie szerzej rozdział III. Po rewolucji bolszewickiej doktryna leninowska odsunęła władzę rad oraz utopię komunistyczną w przyszłość, realizując dyktaturę partii nazwanej awangardą proletariacką. Obaliwszy dawną władzę państwową, bolszewicy wprowadzili przymus państwowy w jeszcze drastyczniejszej postaci. Czyniąc wyjątek od zasady wolności dla pokonanej burżuazji, czynili to później stale w stosunku do prawdziwych lub wyimaginowanych wrogów ludu, np. Kościołów i wierzących w ogóle. Dlatego też jednym z najważniejszych organów nowej władzy była Nadzwyczajna Komisja do Walki z Kontrrewolucją, organizująca terror na masową skalę. Niezależnie od początkowego entuzjazmu rewolucyjnego, terror był stałą praktyką systemu. Wynikał on częściowo z chęci umocnienia władzy i konieczności zaprowadzenia porządku wśród zdemoralizowanych wojną mas ludzkich, a częściowo – z głoszonej zasady nienawiści klasowej.

Analiza działalności

Analiza działalności

Punktem wyjścia analizy działalności eksploatacyjnej gospodarstwa uspołecznionego jest poziom sił wytwórczych w tym gospodarstwie, a ich poszczególne elementy: ziemia jako środek produkcji, inne środki produkcji oraz załoga gospodarstwa są podstawami odniesienia dla wielkości produkcji i wyniku finansowego. W analizie produkcji przelicza się najczęściej uzyskaną produkcję, wyrażoną za pomocą różnych mierników, na jednostkę różnych składników sił wytwórczych, a więc na 1 ha UR lub GO, na 1 zatrudnionego, na 1 rodzinę spółdzielczą, na 1000 zł wartości ważniejszych środków obrotowych. Pewnym chwytem analitycznym jest również obliczanie struktury uzyskanej produkcji, poniesionych nakładów itp. Analiza wyników produkcyjnych. Wielkość uzyskanej produkcji analizuje się zwykle dla całego gospodarstwa oraz osobno dla produkcji roślinnej i produkcji zwierzęcej. Czasami analizuje się osobno również produkcję przemysłu rolnego, ewentualnie usługi. Analiza produkcji całego gospodarstwa. Punktem wyjścia do analizy są w praktyce zazwyczaj: produkcja końcowa brutto i netto oraz produkcja towarowa. Rzadziej oblicza się produkcję czystą, która jest jednak miernikiem bardzo istotnym. Miernikiem mało używanym w analizach dotyczących całego gospodarstwa jest produkcja globalna. Podstawą odniesienia jest zwykle 1 ha UR oraz jeden zatrudniony w gospodarstwie lub częściej zatrudniony w produkcji. W analizie dokonywanej przez władze centralne stosuje się najczęściej takie wskaźniki, jak produkcja końcowa netto na 1 ha UR, na 1 zatrudnionego, na 1 rodzinę spółdzielczą, na 1000 zł funduszu płac, produkcja towarowa na 1 ha UR.

Początek wojny domowej

Początek wojny domowej

W wyborach do Konstytuanty w listopadzie 1917 r. eserzy otrzymali ok. 58% głosów, bolszewicy – 25%, konstytucyjni demokraci (kadeci) i mieńszewicy po 5%, inne zaś ugrupowania – łącznie 7% głosów. Mimo zdobycia mniejszości głosów bolszewicy władzy nie oddali i rozpędzili Konstytuantę. Ich celem stała się rewolucyjna dyktatura partii w celu całkowitego zwycięstwa światowej Republiki Rad. Lenin i bolszewicy wielokrotnie zapowiadali prawo narodowości nierosyjskich do samostanowienia, aż do oderwania się od Rosji włącznie. Praktyka rewolucyjna wyglądała jednak zupełnie inaczej. Na przykład, gdy zgromadzenie ludowe Finlandii proklamowało jej niepodległość, pod koniec stycznia 1918 r. bolszewicy dokonali w Helsinkach przewrotu, przejmując władzę w celu przyłączenia Finlandii do Republiki Rad. Obok frontu wewnątrz-rosyjskiego spowodowało to powstanie szeregu frontów walki z narodami aspirującymi do niepodległości od Rosji: Ukrainy, Polski, państw bałtyckich oraz kaukaskich. Nie mogąc walczyć na wszystkich frontach, bolszewicy zawarli 3 III 1918 r. pokój z państwami centralnymi w Brześciu nad Bugiem, oznaczający zrzeczenie się przez Rosję pretensji do wspomnianych krajów.

Wskaźniki do oceny

Wskaźniki do oceny

Wskaźniki służące do oceny efektywności technicznej obrazują stosunek między wielkością produkcji a wielkością nakładów, przy czym zarówno nakłady, jak i produkcja są ujmowane w zasadzie ilościowo. Nakład wyrażony w pieniądzu też uważa się za ujęty ilościowo, jeśli jest on bezpośrednio dokonywany, a nie „wyceniany” w pieniądzu. Do wskaźników tego rodzaju należy np. udój mleka od 1 krowy lub produkcja żywca na 1000 zł wartości pasz kupnych. Podstawą odniesienia może być czynnik stały lub zmienny. Z kolei efektywność ekonomiczna mierzona jest stopniem osiągnięcia celu. Cele syntetyczne są wyrażane zwykle w kategoriach finansowych. Może to być np. maksymalizacja zysku, dochodu rolniczego lub produkcji czystej, stanowiącej element dochodu narodowego. Każda ocena ma charakter względny. Nie sposób ocenić, czy jest czegoś dużo czy mało, czy coś jest dobre czy złe, bez określonej podstawy porównania, czyli danych dotyczących innego obiektu czy innego roku, z którymi można porównać liczby dotyczące ocenianego obiektu. Istnieją dwie podstawowe metody oceny gospodarki: metoda porównywania pionowego (analiza pionowa) i metoda porównywania poziomego (analiza pozioma). Metoda porównywania pionowego. Metoda ta polega na porównywaniu liczb bezwzględnych oraz wskaźników dotyczących tej samej jednostki gospodarczej z wielu lat. Powinna ona być stosowana w każdej jednostce gospodarczej mającej własną sprawozdawczość. W praktyce analiza pionowa jest przeprowadzana na większą lub mniejszą skalę w przedsiębiorstwach uspołecznionych. Zależy to w znacznym stopniu od zainteresowań dyrektora i głównego księgowego czy też ekonomisty, jeśli takie stanowisko istnieje w przedsiębiorstwie.